Trang chủ Wednesday, December 12th, 2018

Những mệnh lệnh cơ bản trong Windows 7

[ Wednesday, 11 November, 2009 ]

Vo Duc Dien

Sau đây là những chi tiết và những mệnh lệnh mới và cũ tôi đã thử qua ở Windows 7 và cùng chia xẻ với quý độc giả:

Tên của hệ điều hành là Windows 7 nhưng khi check version bằng cách đánh WinVer thì version để là Version 6.1 (Built 7600).

Microsoft gom góp (bundles) tất cả các hương vị (versions) của Windows 7 lại trong một đĩa DVD.

CD-Key khác nhau cho bạn một hương vị của Windows 7 khác nhau. Nếu bạn muốn Windows Ultimate thì chỉ cần một CD-Key khác. Microsoft không cần cho bạn thêm một đĩa khác. Bạn chỉ cần CD-Key để mở khoá (unlock) Windows Ultimate trong DVD Windows Home Premium bạn đã có sẵn mà thôi. Nếu bạn muốn upgrade từ Windows 7 thấp lên Windows 7 cao ví dụ từ Windows 7 Home Premium đến Windows 7 Ultimate thì bạn làm như sau:

Click theo thứ tự Start, Control Panel, System and Security, Windows Anytime Upgrade, Go online hoặc Enter an upgrade key… Bạn enter upgrade key cho Ultimate vào thì  Windows 7 của bạn sẽ  trở thành Windows 7 Ultimate. Chỉ đơn giản thế thôi (Simple as that!). Nhưng nếu bạn muốn đơn giản hơn nữa thì ở Start đánh

WindowsAnytimeUpgradeUi                để upgrade

WindowsAnytimeUpgradeResults         để biết kết quả upgrade

Tôi xài Microsoft Office XP và gặp trở ngại khi save những documents. Máy vi tính tự nhiên đứng ngắt (frozen). Tưởng là Windows 7 chạy Office XP được nhưng có lẽ là không thuận buồm xuôi gió cho mấy. Microsoft muốn bạn xài thêm vài trăm để mua Office 7 thì phải?

Một trục trặc nữa là mặc dầu tôi giữ Microsoft XP lại nhưng khi thử boot lại Windows XP thì nó bị trở ngại là Master Boot Error.

Đánh control Search programs and files hoặc ngay ở DOS (C:\ ) thì Control Panel sẽ hiện ra. Mệnh lệnh đánh trực tiếp này cũng giống như khi đi vào StartControl Panel.

Phần screen savers thì Microsoft copied nguyên bản screen savers từ Vista sang. Ngoại trừ họ lấy aurora.scr ra và thay vào bởi bubbles.scr. Để cho screen saver trong Windows 7 hiện ra, bạn có thể dùng những mệnh lệnh sau ở Search programs and files hoặc ngay ở DOS command (C:\) hoặc click vào program name ở C:\ windows\system32 folder:

bubbles.scr                                           mệnh lệnh này làm cho bong bóng bubbles hiện ra

mystify.scr                                            mystify screen saver hiện ra

photoscreensaver.scr                            hình ảnh của bạn hiện ra

ribbons.scr                                           ribbons hiện ra

scrnsave.scr                                         màn hình thành một màu đen tức giữ cho màn hình được tồn tại lâu

ssText3d.scr                                         chữ Windows 7 quay tròn trên màn hình

Nếu để ý kỹ khi bạn nhấn vào Start thì command Run… không có. Để cho nó hiện ra và xử dụng bạn phải

nhấn nút phải của chuột (right-click the mouse), xong nhấn vào Properties, Start menu, Customize xong check Run command và nhấn OK thì Run… sẽ hiện ra trong Start cho bạn.

Internet Explorer đi chung với Windows 7 cho bạn khả năng để giữ một trang web thành Favorite bằng cách mở trang web ra xong đánh Ctrl + D.

Ở Windows XP, để vào Task Manager khi bạn cần kill (giết) một software bị problem not responding chẳng hạn thì bạn đánh Ctrl + Alt + Del. Nhưng mệnh lệnh dùng cả ba keys này ở Windows 7 sẽ cho bạn: Lock this computer / Switch user / Log off / Change a password và Start Task Manager. Nhưng nếu bạn muốn vào Task Manager liền thì dùng ba  keys khác là Ctrl + Shift + Esc hoặc đánh TaskmgrStart.

Về phần ứng dụng dùng Control panel control.exe cho Vista, Microsoft simplified bằng cách lấy mệnh lệnh control.exe ra. Ví dụ trước đây trong Windows Vista ở Search programs and files

control appwiz.cpl để vào Add or remove programs

Nhưng với Windows 7, bạn không cần đánh control nữa và chỉ đánh (ở Search programs and file hoặc ngay ở DOS command C:\ ) trực tiếp tên của application. Nhấn nút Start có hình cửa sổ trên keyboard hoặc click hình tròn màu xanh có cửa sồ phía trong ở cuối góc trái bên dưới màn hình (monitor)  bạn đánh:

a để thấy những applications bắt đầu bằng chữ a

b để thấy những applications bắt đầu bằng chữ b

…….

và cứ tiếp tục bạn chỉ cần đánh một chữ (letter) ở Start thì phần mềm (application) nào bắt đầu bằng chữ cái đó sẽ hiện ra cho bạn chọn để dùng. Đây là một tính năng (feature) rất hay. Ngay cả trong nhiều sách chỉ dẫn dùng Windows 7 cũng không đề cập đến tính năng này. Những chữ cái này áp dụng từ chữ a tới z. Nếu bạn muốn tìm tên của một application nào đó thì đánh một vài chữ tên của nó thì application sẽ hiện ra kể cả những applications không phải của Microsoft. Ví dụ để tìm SportCalendar.exe bạn đánh Sp thì cả SportCalendar.exe và Spider game đều hiện ra vì cả hai đều bắt đầu bằng Sp…

Những mệnh lệnh sau đây bạn còn có thể vào từ Start và từ ngay cả DOS screen đen (C:\ ). Bạn phải đánh thêm extension cpl cho một vài control panel items nhưng phần lớn thì không cần. Microsoft không làm theo một quy luật nhất định nào cả về file với extension cpl:

access để vào Quick access to common tools / Easy access

appwiz.cpl để Uninstall or change a program

bthprops.cpl để vào Bluetooth Control

hdwwiz để vào Add Hardware Wizard

cmdvdpak.cpl để vào CinePlayer DVD Decoder Options

collab để vào People Near Me

defaults để set default trong Control Panel

desk để vào Desktop

desk.cpl để thay đổi display

firewall để vào Windows Firewall with Advanced Security

folder để vào folder option

font(s) để vào font setup

inetcpl.cpl để vào Internet Properties

infocard để thêm Card – Add a Card

intl.cpl để vào Region and Language

irprops để setup infrared port

joy để vào Add a Device / Add a Printer

eyboard để vào Keyboard property

main để vào System Maintenance

mlcfg32.cpl nằm ở  C:\Program files\Common files\System\Mapi\1033 để vào Mail

mmsys.cpl để vào Multimedia Properties: Sound / Recording / Playback

ncpa.cpl để vào Network and Internet / Internet Connection

powercfg.cpl để Select a Power plan

printers để vào Add a Device / Add a Printer (cái này cũng giống như joy ở trên)

speech để vào Speech property

sysdm.cpl để vào System Properties

tabletPC.cpl để vào Pen and Touch

telephon để  vào Telephone và Modem Setup

timedate.cpl để vào setup Ngày và Giờ

wscui để vào Action Center / Review Recent message / Security / Maintenance

Những applications sau đây ở Windows Vista đã được đổi tên hoặc không còn nữa trong Windows 7:

alsndmgr.cpl                             Sound Effect Manager

bdeadmin.cpl                            BDE Administrator

ISUSPM.cpl                            Software Manager

javacpl.cpl                                Java Control Panel

netsetup.cpl                              Network Setup Wizard

nusrmgr.cpl                               User Accounts

plotman.cpl                               Plotters

styleman.cpl                              Plot Styles

wuaucpl.cpl                              Automatic Updates

sticpl.cpl                                   Scanners and Cameras

Mệnh lệnh dùng để check hard disk chkdsk.exe chỉ checks disk khi startup (tắt và mở máy lên trở lại) máy vi tính lần kế tiếp là:

chkdsk c:/f /r

Với Windows Vista và Windows 7 bạn phải đưa máy vi tính vào elevated mode để mệnh lệnh này có hiệu lực. Khi cho máy vào elevated mode có nghĩa là đưa máy vào tình trạng mà bạn có toàn năng để điều khiển nó (full admin rights and permission state). Để đưa máy vào elevated mode bạn làm những điều sau:

  1. Nhấn vào nút Start hoặc key Start
  2. Nhấn vào All Programs, Accessories, Command Prompt
  3. Nhấn chuột phải vào Command Prompt
  4. Nhấn vào “Run as Administrator”
  5. Đánh mệnh lệnh trên “chkdsk c:/f /r” vào màn hình DOS màu đen
  6. Trả lời Y (Yes) để máy check đĩa ổ cứng của bạn sau khi reboot ( tức là  tắc và mở máy trở lại ).

Ngoài ra còn có 8 cách khác để đưa máy vào elevated mode. Bạn chỉ cần biết một cách như trên là đủ. Nếu bạn không muốn chkdsk check đĩa của bạn thì hit any key trong vòng 5 giây khi boot-up.

Bạn có thể program nút power của máy vi tính bằng cách đánh ShutdownStart để cho nó: Do nothing (không làm gì cả), Sleep (Ngủ), HibernateShutdown (tắt máy).

shutdown –s                             để tắt computer

shutdown –r                             để re-start computer

shutdown –h                             để hibernate

shutdown –a                             để abort a system shutdown

Phần mềm máy tính (calculator) trong Windows 7 có những ứng dụng mới ngoài Standard và Scientific còn có thêm ProgrammerStatistics.

Về phần ứng dụng dùng Microsoft Management Console mmc.exe cho Vista, Microsoft simplified bằng cách lấy mệnh lệnh mmc.exe ra. Ví dụ trước đây trong Windows Vista ở Search programs and files hoặc ngay ở DOS (C:\ ) bạn cần đánh

mmc diskmgmt.msc                  để thêm đĩa ổ cứng bạn

Nhưng với Windows 7, bạn không cần đánh mmc nữa và chỉ đánh diskmgmt.msc

Chú  ý : Bạn phải đánh luôn extension msc

diskmgmt.msc                           để thêm đĩa ổ cứng bạn

azman.msc                                để vào Authorization Manager

certmgr.msc                              để vào Certificate

comexp.msc                             để vào Component Services

compmgmt.msc                        để vào Computer Management

devmgmt.msc                           để vào Device Manager

eventvwr.msc                           để vào Event Viewer

fsmgmt.msc                              để vào Shared Folder

lusrmgr.msc                              để vào Local Users and Groups

NAPCLCFG.msc                    để vào NAP Client and Configuration

perfmon.msc                             để vào Performance Monitor

services.msc                             để vào Services

taskschd.msc                            để vào Task Scheduler

tpm.msc                                   để vào Trust platform module

WF.msc                                   để vào Windows Firewall and Advenced Security

WmiMgmt.msc             để vào Console Root

Những consoles sau đây ở Windows Vista đã được đổi tên hoặc không còn nữa trong Windows 7:

dfrg.msc                                   disk defragmenter

ciadv.msc                                 indexing service

ntmsmgr.msc                            removable storage

Sau đây là những mệnh lệnh executable files khác của Windows 7, những program nằm trong folders bạn phải vào folder mới xử dụng được:

RegEdit                        Reg Editor

Winhelp                        Windows Help

WinHlp32                    Windows Help 32

Write                            Write text editor

DVDMaker                  DVD maker (phải có video card đúng)

Explorer                       Mở thư viện (open libraries)

Iexplore                        Internet Explorer Browser

MSASCui                    Detects unwanted and harmful software ở trong Program Files\Windows Defender

MpCmdRun                 DOS Windows Defender Command Line utility ở Program Files\Windows Defender

Journal                         Handwriting note editor

PDialog                        Converts to Windows Journal Note ở trong Program Files\Windows Journal

Wab                             Windows Address Book software

Wabmig                       Import to Windows Contact dùng cho Windows Address Book

Setup_wm                    Windows Media Configuration Manager ở Program Files\Windows Media Player

WmpConfig                  Windows Media Player User Account Control ở Program Files\Windows Media Player

Wmplayer                    Windows Media Player

ImagingDevices            Scanners và Cameras nằm trong Program Files\Windows Photo Viewer

SideBar                        View Gadgets

Ehshell                          Windows Media Center nằm trong Windows eHome

Loadmxf                       để load một XML file vào EPG database. Bạn phải mở cmd window để dùng nó

C: Windows\eHome\Loadmxf

WTVConverter            để convert một TV file từ WTV sang DVR-MS format. Bạn phải mở cmd window để dùng nó C: Windows\eHome\WTVConverter

Xwizard                       Extensible Wizard Host process

Xpsrchvw                     XPS Viewer

Wusa                           Windows Update Standalone Installer

Wuapp                         Windows Update

Wscript                        Windows Script Host Settings

WinVer                        Windows Version

Wiaacmgr                     để scan document dùng scanner

Whoami                       để biết tên / ID máy vi tính của bạn – phải vào cmd để thấy

Where                          displays the location of files that match the search pattern

Wfs                              Windows Fax và Scan

Wevtutil                        Windows Events Command Line Utility chạy trên DOS

WecUtil                        Windows Event Collector Utility chạy trên DOS

Wbadmin                     Backup command-line tool chạy trên DOS

Waitfor             Waits for a signal on a system

Vssadmin                     Volume Shadow Copy Service administrative command-line tool chạy trên DOS

Verifier             Driver Verifier Manager

Vaultcmd                      Creates, displays and deletes stored credentials chạy trên DOS

UtilMan                        On-screen keyboard, Magnifier cho màn ảnh lớn ra, v..v.. cho người tàn tật dùng

UserInit                        Mở thư viện (libraries) chứa dữ liệu documents, Music, Pictures và Video của bạn

UserAccountControl Settings    Đúng như tên gọi nó giúp tránh những phần mềm xấu phá hoại máy của bạn

Unlodctr                       Removes counter names and explains text for the specified extensive counter

TzUtil                           Windows Time Zone Utility chạy trên DOS

TpmInit                        Initialize the TPM security hardware

Timeout                        Set timeout parameter chạy trên DOS

Tcmsetup                     Telephony Client Setup Help

Taskmgr                       Task Manager

SystemPropertiesRemote          System Properties

Subst                            Substitute thay đĩa virtual drive

StikyNot                      Sticky Note

SoundRecorder            Thâu (record) âm thanh

SnippingTool                Captures area of screen dùng mouse để hiện lên phần mềm này

SndVol             Sound Mixture

Slui                               Windows Activation với Microsoft

Sigverif             File Signature Verification chứng nhận ch ữ ký của bạn

shutdown –s                 để tắt computer

shutdown –r                 để re-start computer

shutdown –h                 để hibernate

shutdown –a                 để abort a system shutdown

shrpubw                       để create a shared folder

SetIEInstalle đate          để set ngày IE (Internet Explorer) installed

Sdclt                            để setup hay restore your files

Schtasks                       để administrator create, delete, query, change, run and end scheduled tasks

Sc                                Command line program used for communicating with the Service Control Manager

Rstrui                           Restores system files and settings

Route                           Manipulate Network Routing Cable chạy trên DOS

RoboCopy                   Robust File Copy for Windows chạy trên DOS

Resmon                        Resource monitor

Replace                        Replaces file

Repair-bde                   BitLocker Drive Encryption chạy trên DOS

Relog                           Creates new performance log chạy trên DOS

Rekeywiz                     Encrypting File System (không chạy với Windows 7 Home Edition)

RegSvr32                     Register a module

RecDisc                       Creates a system repair disc

ReAgentc                     Used for deploying custom Windows® Recovery Environment

RasPhone                     Network Connections

Psr                               Problem Step Recorder

PrintUi                          Printer user interface

Print                             Print file

OptionalFeatures          Turn On / OFF những features trong Windows 7

Notepad                       Notepad text editor

Narrator                       Đọc lớn những gì trên màn hình

Mstsc                           Remote Desktop Connection

Msra                            Windows Remote Assistance

MsPaint                        Paint program cũ

MsInfo32                     System Information

Msiexec                       Windows Installer

Msdt                            Microsoft Support Diagnostic Tool

MsConfig                     System Configuration

MountVol                     Creates, deletes or lists a volume mount point

MobSync                     Keeps your information in sync

Mmc                            Microsoft Management Console

MigAutoPlay                Windows Easy transfer Auto Play

MigWiz                        Windows Easy Transfer

Mem                            Shows Memory Usage

MdSched                     Windows Memory Diagnostic

Mblctr                          Windows Mobility Center chỉ dùng cho laptop

MakeCab                     Cabinet Maker chạy trên DOS

Magnify                        Làm màn hình lớn ra khi dời chuột tới

Lpksetup                      Install or uninstall display languages

iSCSIcpl                      Microsoft Icuzzy

ipConfig                       Windows IP Configuration

igfxzoom                       Intel Zoom (giống như Narrator)

iexpress                        IExpress 2.0

Fxscover                      Fax Cover Page Editor

FontView                     Font Viewer

Eventvwr                      Event Viewer

EudcEdit                      Private Character Editor

Dxdiag                         Direct Diagnostic Tool

DVDPlay                     Windows Media Player

DPIScaling                   Makes it easier to read what’s on the screen

Dialer                           Phone Dialer

Dfrgui                           Disk Defragmenter for Windows

Defrag                          Disk Defragmenter for DOS

DrWatson                    Dr Watson

DevicePairingWizard                Add a device

Dccw                           Displays color calibration

Cttune                          Clear Type Text Tuner

Cscript                         Windows Script Host chạy trên DOS

Control             Control Panel

ComputerDefaults         Set Program Access and Computer Defaults

CompMgmtLauncher    Computer Management

Colorcpl                       Color Management

Cmstp                          Connection Manager Profile Installer

Cmdkey                       Creates, displays, and deletes stored user names and passwords

Cmd                             DOS screen ready to execute DOS command

Clip                              Clipboard chạy trên DOS

CleanMgr                     Disk Cleanup

CharMap                     Character Map

Certreq                                    Opens request file

Calc                             Máy tính Calculator

At                                Schedules commands and programs to run at a specified time and date

Arp                              Displays and modifies the IP-to-physical a đress translation tables used by a đress resolution protocol chạy trên DOS

Hearts                          để chơi game Hearts

Chess                           để chơi game Cờ Tướng

FreeCell                       để chơi game FreeCell

Solitaire                        để chơi game Solitaire

SpiderSolitaire              để chơi game SpiderSolitaire, phải vào Program Files\Microsoft Games\ SpiderSolitaire folder

Mahjong                       để chơi game Mahjong

MineSweeper               để chơi game MineSweeper

PurblePlace                  để chơi game PurplePlace

Winresume                   Windows Resume không chạy 32-bit

Những DOS command applications thông dụng khác cũng nên được nhắc lại ở đây:

Win, Tree, More, Mode, Loadfix, KB16, Graphics, Graftabl, Format, Edit, Diskcopy, COMMAND, Chcp, Xcopy,

Tôi chỉ viết về những mệnh lệnh căn bản thường dùng. Ngoài ra còn những mệnh lệnh khác phần lớn chạy trên DOS mà quý vị không cần biết đến cho những áp dụng thường ngày nên không được nhắc tới trong bài viết này.

Xem thêm : Khoa học thường thức