Trang chủ Saturday, April 29th, 2017

“Đại hồng thủy 1999”, kỳ 3: Hòa Duân bãi bể nương dâu

[ Wednesday, 04 November, 2009 ]

Mười năm trước, có một ngôi làng ở biển Thuận An (Thừa Thiên – Huế) đã bị cơn hồng thủy cuốn trôi ra biển. Hòa Duân – tên ngôi làng ấy – mười năm trước vang lên mỗi ngày trên các bản tin báo chí, truyền hình với những hình ảnh không thể nào tin là sự thật.


Làng Hòa Duân đã trở thành cửa biển chỉ sau một đêm nước lũ tràn về. Ngày hôm sau, những người sống sót bày mâm cơm để gọi hương hồn người thân trở về vô vọng – Ảnh: Nguyễn Khoa Quả

Mười năm sau, chúng tôi về lại đây. Dấu vết của cơn đại hồng thủy thế kỷ 20 cuốn trôi cả ngôi làng ra biển là một quãng đường vắng bóng nhà cửa, phía đầu đường là tấm biển “Đập Hòa Duân – lý trình 54+250 quốc lộ 49, dài 616m, rộng 8m”.

Ký ức mười năm

616m là khoảng rộng của cửa biển được mở vào năm 1999. Vài ngày sau trận lũ kinh hoàng đó, chúng tôi đã về đây, từ bên này Thuận An nhìn sang bên kia Phú Thuận là mênh mông biển nước, không thể hình dung được đã từng có một quốc lộ xuyên qua đây, và những ngôi nhà kiên cố, có cả những nhà lầu của một làng chài ăn nên làm ra san sát bám lấy tuyến đường vui vầy quần tụ. Chỉ một mặt nước mênh mang, bên kia bờ còn loi thoi những cây dương và vài ngôi nhà nằm sát mép nước đã may mắn không bị cuốn đi như số phận 64 ngôi nhà khác.
Giờ thì chúng tôi đang đi xuyên qua đoạn quốc lộ 49 – cũng là con đập Hòa Duân được hàn khẩu từ tám năm trước – để ghé vào ngôi nhà đầu tiên phía Phú Thuận. Chủ nhà, anh Lê Văn Xoan, một ngư dân, đang nghỉ ở nhà bởi đang mùa biển động, nghe chúng tôi nhắc lại trận lụt mười năm trước, hồi ức năm nào vẫn còn trĩu nặng trong anh: “Nhà tui đây là xóm Tân Xuân, xã Phú Thuận.

Cũng ngôi nhà này, mười năm trước tui vừa làm xong, chưa kịp làm bữa cơm đưa tiễn thợ nề thì trúng lụt. Lụt chưa từng thấy trong suốt đời tui. Có đời mô vùng biển ni ngập nước sông được? Rứa mà lụt trên tràn về, nước biển ngoài tràn vô, chiều ngày 2 may mà cả nhà kéo nhau chạy kịp, không thì…”.

Anh Xoan nhắc với chúng tôi về cái chết thảm của gia đình ông Trần Văn Kiệu ở Hòa Duân: cả nhà 12 người chết gồm 2 ông bà già, 4 người con trai, 4 đứa cháu nội, 2 cô con dâu. Cả đại gia đình có một người duy nhất sống sót là anh Trần Văn Thu, nay đang sống ở làng Rồng, tức thôn An Hải, Thuận An.

Chúng tôi đến nhà anh Thu. Nhà anh cũng như 64 ngôi nhà tái định cư ở làng Rồng dành cho những hộ dân bị cuốn trôi nhà cửa ở Hòa Duân trong trận lụt kinh hoàng mười năm trước, khác chăng là trong gian nhà nhỏ bề ngang 4m, dài 6m được Bộ Quốc phòng hỗ trợ cho dân, bàn thờ của nhà anh Thu đóng hơi rộng để có chỗ đặt hết 12 bát nhang cho tất cả cha mẹ, anh em, vợ con và cả cháu của anh.

“Còn chồi nảy cây”

Đêm 2/11/1999 kinh hoàng ấy có lẽ sẽ ám ảnh suốt đời anh Thu, khi đó anh 33 tuổi, có vợ và ba con nhỏ đã ra ở riêng. Trưa 2/11, khi thấy nước lũ đổ về, nghĩ rằng lụt to nhưng không nghĩ sẽ to đến mức ngập ngôi nhà của bố mẹ mình, anh chèo thuyền chở vợ và ba con vào tá túc nhà bố mẹ. Ngôi nhà vốn được xây kiên cố quãng giữa làng. Trong nhà lúc đó có bố mẹ anh, vợ chồng đứa em trai và một đứa con, ba em trai khác của anh và vợ cùng ba con trai. Để vợ con yên vị xong, anh chèo thuyền quay lại trông coi nhà mình.


Bàn thờ ở nhà anh Thu đóng hơi rộng để có chỗ đặt hết 12 bát nhang cho tất cả cha mẹ, anh em, vợ con và cả cháu của anh đã bị cuốn trôi theo dòng nước – Ảnh: T.Lộc

Đến chiều thấy nước lên dữ quá, anh Thu lại chèo thuyền vào nhà bố mẹ. Nhưng chiếc thuyền của anh bị nước cuốn lật úp. Vốn là một ngư dân khỏe mạnh, anh đã lựa chiều con nước để bơi và may mắn bám vào sợi dây điện dọc trục đường đang mấp mé trong làn nước. Bà con trên bờ tìm mọi cách tiếp cận cứu anh nhưng không được, nước bắt đầu dâng cao, ào ạt chảy tràn qua đường.

Bám víu vào sợi dây điện mỏng manh kia, đến gần 12 giờ đêm anh Thu lần được vào đồn biên phòng 220 Thuận An thì người đã tím tái, nhưng nhìn về phía ngôi nhà bố mẹ anh vẫn thấy ánh sáng đèn măngsông hắt ra giữa mênh mông nước.

Nhưng chỉ một lúc sau, một tiếng nổ ầm vang lên, từ đồn biên phòng nhìn về ngôi nhà của bố mẹ, anh thấy ánh đèn măngsông sáng xanh phụt tắt, chỉ nghe tiếng nước réo ào ào cuồn cuộn. Khi ấy không ai nghĩ rằng đã có một cửa biển mới được mở ra, khoét sâu xuống tận đáy ngôi làng chài hiền hòa nơi đây. Anh Thu ngất đi khi biết chắc 12 người ruột thịt gồm bố, mẹ, vợ con, anh em mình khó mà thoát được luồng nước dữ.

Trước thời điểm đó, những chiếc canô của hải đội 2 biên phòng xuất kích lao về phía tiếng thét gào kêu cứu của những người dân thôn Hòa Duân. Nước dâng cao nhanh quá, không thể mở dây buộc canô ở cầu tàu đã chìm sâu dưới nước. Anh em dùng dao chặt đứt dây, con tàu công suất 300 sức ngựa lao ra giữa dòng nước xiết, quần quật trong sóng gió để đưa dân vào phía khu nhà hải đội. Và đúng lúc ánh đèn măngsông nhà anh Thu tắt ngấm cũng là lúc con tàu bị một núi nước khổng lồ trút xuống xé toang ngôi làng, tống luôn con tàu ra biển, cả năm anh em bị sóng đánh bật ra khỏi tàu.


Xếp hàng mua dầu về thắp do thành phố Huế chưa có điện. Ảnh chụp ngày 9/11/1999 – Ảnh: N.C.T.

Thuyền trưởng Đào Xuân Thành, máy trưởng Vũ Xuân Cường, thủy thủ Nguyễn Quang Phú vật lộn với dòng nước hung hãn, bị sóng đánh dạt đi xa hàng cây số về tận xã Hải Tiến nhưng may mắn thoát chết, riêng trung úy thợ máy Phạm Văn Điền và binh nhất Lê Đình Tư đã mãi mãi nằm lại giữa dòng lũ dữ.

Dòng hồi ức của anh Thu chợt ngưng lại khi có tiếng gọi “ba, ba” từ gian nhà sau. Một cậu nhóc chừng 3 tuổi vừa ngủ dậy, anh Thu vội vàng quay ra bế cậu vào lòng. “Còn da lông mọc còn chồi nảy cây” – người miền Trung có một bài ca dao bất hủ về niềm tin và hi vọng giữa tận cùng cay cực có một câu như thế. Sau cái tang 12 người trong gia đình, anh Thu có những lúc không thiết sống, nhất là khi nghĩ đến cái chết của vợ và ba đứa con nhỏ của mình trong đêm mưa lũ kinh hoàng ấy. Nhưng rồi anh đã gượng đứng lên.

Là người duy nhất còn lại của gia đình, anh phải sống để khói hương cho bố mẹ, vợ con, anh em, anh phải sống để “còn chồi nảy cây” cho dòng họ. Một cô gái trong làng đã đến với anh giữa những ngày tuyệt vọng đó. Giờ thì anh chị có một ngôi nhà nhỏ trong khu tái định cư làng Rồng. Đã có ba mặt con, hai đứa con gái đầu và thêm cậu út.

Cuộc sống vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng sau tất cả những đớn đau tang tóc của 10 năm trước, anh Thu càng quý hơn những phút giây bình an bên tổ ấm của mình.

Lê Đức Dục -Thái Lộc (TTO)

Xem thêm : Tin tức